Αγαπητοί γονείς και κηδεμόνες του 29^ου Νηπιαγωγείου Πειραιά

Σας ενημερώνουμε ότι κάθε Παρασκευή καθ’ όλη την διάρκεια του σχολικού έτους 2023-2024, θα βρίσκεται στο νηπιαγωγείο μας η Κοινωνική Λειτουργός, Δήμητρα Σταυρίδη στο πλαίσιο της πράξης «Ενίσχυση και ενδυνάμωση της κοινωνικοσυναισθηματικής ανάπτυξης και ανθεκτικότητας των μαθητών μέσω του θεσμού Ψυχολόγου και του Κοινωνικού Λειτουργού».(ΦΕΚ 5262/2023)

Ο στόχος της παρουσίας των Κοινωνικών Λειτουργών στα σχολεία που προκύπτει από την συγκεκριμένη πράξη είναι να διερευνήσει πιθανές δυσκολίες και ακολούθως να υποστηρίξει ψυχοκοινωνικά και συμβουλευτικά, ενδυναμώνοντας τον/την μαθητή/μαθήτρια που έχει ανάγκη, σε συνεργασία πάντα με το σχολικό πλαίσιο και την οικογένεια. Απώτερος σκοπός είναι η παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, ενημέρωσης και συμβουλευτικής καθοδήγησης για ενδυνάμωση της σχολικής κοινότητας προκειμένου μαθητές, γονείς και κηδεμόνες να αποκτήσουν εκείνες τις δεξιότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική διαχείριση κρίσιμων και απρόβλεπτων καταστάσεων, δημιουργώντας ένα ασφαλές σχολικό περιβάλλον με απώτερο στόχο τη διαφύλαξη της ψυχικής υγείας.

Η συγκεκριμένη υποστήριξη παρέχεται στο νηπιαγωγείο μας δωρεάν. Για οποιοδήποτε προσωπικό ζήτημα ενημερωθεί η Κοινωνική Λειτουργός ισχύει το επαγγελματικό απόρρητο με τήρηση των διατάξεων περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Προκειμένου η Κοινωνική Λειτουργός να προσφέρει τις υπηρεσίες της στους μαθητές/μαθήτριες που το έχουν ανάγκη, είναι απαραίτητη η σύμφωνη γνώμη των γονέων τους. Για τον λόγο αυτό θα ζητηθεί από τους γονείς που ενδιαφέρονται μετά από την πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία, να υπογράψουν μια υπεύθυνη δήλωση ότι αποδέχονται την συνεργασία με την Κοινωνική Λειτουργό.

Για πληροφορίες και συνεργασία μαζί της να απευθύνεστε στην Προϊσταμένη του νηπιαγωγείου κα Ρένα Βαλμά (τηλέφωνο: 2104296381, mail@29nip-peiraia.att.sch.gr).

 Με την συμβολή της ψυχολόγου του σχολείου μας κας Κατερίνας Γκρέμου δημοσιεύουμε τηλέφωνα υπηρεσιών και οργανισμών στα οποία μπορείτε να απευθυνθείτε για ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη τόσο των παιδιών σας όσο και σας των ίδιων ως γονείς.

 Το θέμα της παρενόχλησης και κακοποίησης ανηλίκων παίρνει τα τελευταία χρόνια ανησυχητικές διαστάσεις. Είτε πρόκειται για ασέλγεια εις βάρος ανήλικων παιδιών είτε άσκηση βίας ( σωματικής και ψυχικής ) σε παιδιά, χρειάζεται έγκαιρα να το αντιμετωπίσουμε λαμβάνοντας προληπτικά μέτρα που θα θωρακίσουν τα παιδιά μας από πολύ μικρή ηλικία.

Σ' αυτό το πλαίσιο η ψυχολόγος του σχολείου μας, κα Χριστίνα Ρογδάκη, δίνει τις βασικές κατευθύνσεις προκειμένου να χτίσουμε σχέση εμπιστοσύνης με τα παιδιά μας με απώτερο σκοπό την προστασία τους.

Πώς να ενισχύσουμε την έννοια των προσωπικών ορίων του σώματος και της αυτοπροστασίας στα παιδιά μας

Οι φροντιστές ενός παιδιού (γονείς, συγγενείς, άτομα εμπιστοσύνης) χρειάζεται να έχουν μία σταθερή στάση απέναντι στα όρια του παιδιού, ώστε να είναι σαφές το τι είναι συναίνεση και τι παραβίαση. Θα παρουσιαστούν παρακάτω ορισμένοι τρόποι, οι οποίοι θα βοηθήσουν στην ενίσχυση της έννοιας των προσωπικών ορίων, όπως, επίσης, και στη δημιουργία μιας ανοικτής επικοινωνίας με τα παιδιά.

·         Είναι πολύ σημαντικό, από την βρεφική ηλικία, να ενημερώνουμε το παιδί για οποιοδήποτε άγγιγμα κάνουμε στο σώμα του, που αφορά κυρίως φροντιστικές διαδικασίες όπως μπάνιο, άλλαγμα πάνας, ντύσιμο κλπ. Καθώς το παιδί μεγαλώνει και είναι δυνατή η επικοινωνία μαζί του, ζητάμε την συγκατάθεση του παιδιού για οποιοδήποτε άγγιγμα στο σώμα του και εξηγούμε το λόγο που χρειάζεται να γίνει. Με αυτό τον τρόπο, μαθαίνουμε στο παιδί ότι σεβόμαστε το σώμα του και ότι όλοι οφείλουν να ζητούν την συγκατάθεσή του για οποιαδήποτε κίνηση προς το σώμα του.

·         Η επιλογή των ανθρώπων που εμπλέκονται στην φροντίδα του παιδιού είναι πολύ σημαντική. Χρειάζεται να ακούσουμε το παιδί αν δεν νιώθει άνετα με κάποιον φροντιστή. Έτσι, θα προστατέψουμε το παιδί μας, ενώ παράλληλα θα δημιουργήσουμε μία σχέση εμπιστοσύνης μαζί του.

·         Χρειάζεται να κάνουμε μία ενημέρωση στο παιδί από μικρή ηλικία σχετικά με τις λειτουργίες του σώματος και την ανατομία του, τις λειτουργίες των οργάνων, την αναπαραγωγή και τις ασθένειες. Είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσουμε κατάλληλες λέξεις, σύμφωνα με την ηλικία του παιδιού. Σε αυτή την ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει κάποιο παρεμφερές υλικό, όπως βιβλία ή βίντεο. Έτσι, το παιδί ενημερώνεται και γνωρίζει τι είναι σωστό, τι είναι αλήθεια και τι μπορεί να είναι μύθος, ώστε να μην καταστεί δυνατή μία παραπλάνηση. Σε περίπτωση που νιώθουμε ότι δυσκολευόμαστε να μιλήσουμε για αυτά τα ζητήματα, προτιμότερο είναι πρώτα να προετοιμαστούμε και να τα δουλέψουμε.

·         Είναι πολύ σημαντικό να του μάθουμε όλα τα μέρη του σώματος, χρησιμοποιώντας τις σωστές ονομασίες, χωρίς να χρησιμοποιούμε υποκοριστικά. Γνωρίζοντας τα σωστά ονόματα, δημιουργείται μεγαλύτερη ασφάλεια καθώς έτσι δεν μπορούν να δημιουργηθούν παρανοήσεις στην επικοινωνία. Οι σωστές ονομασίες όπως αιδοίο, κόλπος, όρχεις, πέος, στήθος μπορούν να χρησιμοποιούνται, γνωρίζοντας, όμως, πως μπορεί να χρειαστεί χρόνος ώστε να εξοικειωθούμε με αυτές.

·         Σεβόμαστε τη μη επιθυμία του παιδιού για αγγίγματα (αγκαλιά, φιλί) είτε είναι από εμάς είτε είναι από άλλα οικεία πρόσωπα. Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι σεβόμαστε τα προσωπικά τους όρια και τα μαθαίνουμε να λένε «όχι».

·         Τονίζουμε την σημαντικότητα της έννοιας των ορίων του σώματος. Αυτό σημαίνει ότι ούτε εμείς επιτρέπουμε στο παιδί να μας αγγίζει με τρόπο που μας φέρνει δυσφορία, παραδειγματίζοντας έτσι, πώς μπορεί να αντιδρά σε κάτι ανάλογο.

·         Ακούμε τις επιθυμίες του, δεν το ντύνουμε με το ζόρι και δεν το ακινητοποιούμε εκτός κι αν κρίνεται αναγκαίο (π.χ. για κάποια ιατρική πράξη ή για να αποφευχθεί ένας κίνδυνος). Ακόμα και για τα παραπάνω, πάντα ενημερώνουμε το παιδί από πριν, όταν αυτό είναι δυνατό, για το τί πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια και μιλάμε για τις ενέργειές μας με συζήτηση, αποδεχόμενοι το συναίσθημα του παιδιού.

·         Χρειάζεται να μάθουμε στο παιδί να μην κρατάει μυστικά και ότι μπορεί να νιώθει άνετα να μας μιλήσει για οτιδήποτε.

·         Μαθαίνουμε στο παιδί να μπορεί να αρνηθεί, να πει «όχι» σε οτιδήποτε τον κάνει να νιώθει άβολα και να μπορεί να απευθυνθεί σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεται. Με επαρκή πληροφόρηση, ένα παιδί είναι πολύ πιο σίγουρο στην υπεράσπιση του εαυτού του.

·         Συζητάμε και ενδιαφερόμαστε για την καθημερινότητα του παιδιού, κρατώντας φροντιστική και όχι κριτική στάση. Με αυτό τον τρόπο, χτίζεται σταδιακά η εμπιστοσύνη.

·         Παρατηρούμε την συμπεριφορά, την διάθεση του παιδιού μας καθώς και τις πιθανές αλλαγές. Συμπεριφορές, όπως έντονες συναισθηματικές αλλαγές, ανήσυχος ύπνος, αυτοτραυματισμοί, φόβος και άσχημες αντιδράσεις στο άγγιγμα είναι ορισμένες ενδείξεις που χρειάζεται να δώσουμε σημασία.

·         Κάνουμε γνωστό ότι είμαστε εδώ για να το ακούσουμε και να αντέξουμε αυτά που θέλει να μας πει. Η επικοινωνία μεταξύ γονέα και παιδιού χρειάζεται να είναι ανοιχτή χωρίς να είμαστε, αφενός, επικριτικοί, απόμακροι ή αυστηροί, και αφετέρου, ευάλωτοι ή αδύναμοι δίνοντας την εντύπωση πως δεν μπορούμε να αντέξουμε αυτά που θέλει να μας πει.

 Μην ξεχνάτε:

• o   Ένα παιδί, όταν είναι αρκετά ενημερωμένο, μειώνονται οι πιθανότητες να πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης ή έστω αν συμβεί κάτι,  να μην αποκαλύψει κάτι που του έχει συμβεί.
• o   Φροντίζουμε να επικοινωνούμε με τα παιδιά χρησιμοποιώντας τη δική τους γλώσσα με βάση το αναπτυξιακό-ηλικιακό στάδιο τους, και δίνοντας πληροφορίες που αντιλαμβανόμαστε ότι μπορούν να αφομοιώσουν. Ακόμη, επιτρέπουμε να μας γίνουν ερωτήσεις, κι όταν αισθανθούμε ότι κάτι δεν το γνωρίζουμε ή δεν νιώθουμε καλά να το απαντήσουμε, προτιμούμε να πούμε ότι δεν ξέρουμε και ότι θα επανέλθουμε αργότερα με απάντηση.
• o   Προσπαθούμε να μην τρομοκρατήσουμε το παιδί. Οποιαδήποτε ενημέρωση προς εκείνο είναι με γνώμονα την αυτοπροστασία του και την ασφάλειά του. Αν μεταφέρουμε στο παιδί το άγχος μας για αυτό, μπορεί να ισοδυναμεί και με μεταφορά ευθύνης.

ΨΨυχολόγος

Ψ

Για τον παραπάνω λόγο η ψυχολόγος μας κα Χριστίνα Ρογδάκη,  μέσα από μία επιστολή της προς τους γονείς, μας δείχνει τις βασικές κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθήσουμε. 

Την δημοσιεύουμε προς ενημέρωσή σας...

Αγαπητοί γονείς και εκπαιδευτικοί,

Η επιστροφή στο σχολείο εν μέσω πανδημίας, κι έπειτα από πολύ καιρό αποχής από τα δια ζώσης μαθήματα, αποτελεί μία αρκετά δύσκολη και ιδιαίτερη συνθήκη για όλους μας, παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς. Η επιστροφή αυτή, λοιπόν, σημαίνει και επιστροφή στην καθημερινότητα-ρουτίνα, που φέρνει μαζί της αλλαγές που μπορεί να προκαλέσουν  την ανάδυση ποικίλων συναισθημάτων στους μαθητές. Τα συναισθήματα αυτά μπορεί να είναι ευχάριστα, όπως ανυπομονησία για τη συνάντηση με τους συμμαθητές και τους δασκάλους, μπορεί, όμως, να είναι και πιο δυσφορικά, όπως αγωνία, άγχος για τις σχολικές υποχρεώσεις, αναστάτωση από τις αλλεπάλληλες αλλαγές της καθημερινότητας, θλίψη και θυμό.

Στη συγκεκριμένη περίοδο, λοιπόν, χρειάζεται να δώσουμε έμφαση στην ψυχοκοινωνική προσαρμογή και υποστήριξη των παιδιών και να ενισχύσουμε τις κοινωνικοσυναισθηματικές διαστάσεις της μαθησιακής διαδικασίας. Αυτό θα επιτευχθεί μέσα από την ενδυνάμωση της ψυχικής ανθεκτικότητας των παιδιών μας, αλλά και της δικής μας. Ψυχική ανθεκτικότητα σημαίνει ενίσχυση των δυνατών-θετικών μας στοιχείων σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, ώστε να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες που προκύπτουν στην καθημερινότητά μας.

Η ψυχική ανθεκτικότητα περιλαμβάνει αυτοπεποίθηση, αναγνώριση προσωπικών ικανοτήτων, αισιοδοξία, αξίες και προσδοκίες, σχέσεις που μας ενδυναμώνουν, ρεαλιστικούς στόχους, πηγές στήριξης και υπευθυνότητα.

Πιο συγκεκριμένα, αναφορικά με τις σχέσεις, επανασυνδεόμαστε και επαναπροσδιορίζουμε τις σχέσεις μας. Η δημιουργία σχέσεων και η επαφή μας βοηθά να αισθανόμαστε ότι ανήκουμε σε μία ομάδα και δεν είμαστε μόνοι σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες. Είναι σημαντικό, λοιπόν, στο σχολείο να δοθεί έμφαση ότι η τάξη είναι μία ομάδα, της οποίας τα μέλη αλληλοϋποστηρίζονται και φροντίζουν το ένα το άλλο. Ακόμη, κάνουμε μία επανεκτίμηση των προσωπικών μας δυνάμεων και ικανοτήτων που μας βοήθησαν όλον αυτό τον καιρό να τα καταφέρουμε.

Χρήσιμο είναι, επίσης, να κάνουμε μία επανεκτίμηση όλων των πηγών στήριξης του περιβάλλοντός μας. Κάνοντας λόγο για πηγές στήριξης, μπορούμε να συζητήσουμε με τα παιδιά για άτομα που μας βοήθησαν, για τρόπους με τους οποίους λειτουργούμε και φάνηκαν βοηθητικοί, ακόμα και για τη δική μας προσφορά βοήθειας σε άλλα άτομα. Ακόμη, πολύ σημαντικό είναι, όλα τα παιδιά να αναλάβουν μικρές πρωτοβουλίες, ώστε να καλλιεργηθεί η αίσθηση ελέγχου στα πράγματα, και να ενισχυθεί η αυτοεκτίμησή τους.

Συζητάμε με τα παιδιά για τις αξίες που χρειαζόμαστε για να βοηθηθούμε για το επόμενο διάστημα. Επικεντρωνόμαστε σε θέματα που είναι πολύ σημαντικά για την παρούσα περίοδο, όπως ομαδικότητα, συνεργασία, φιλία, αλληλοϋποστήριξη, θέματα υγιεινής και επικοινωνία.

Επιπλέον, θα χρειαστεί να γίνει επαναπροσδιορισμός των προσωπικών στόχων. Λόγω της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης είναι πιθανόν να έχουν αλλάξει οι στόχοι του κάθε παιδιού. Οι στόχοι αυτοί χρειάζεται να είναι βραχυπρόθεσμοι και ρεαλιστικοί.

Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί στα παιδιά πως παρά τις δυσκολίες της περιόδου αυτής, έχουν πολλή σημασία οι εμπειρίες που αποκτούμε. Οι δύσκολες αλλά και οι ευχάριστες στιγμές μας βοηθούν να αντιληφθούμε πόσο σημαντικό είναι τα παιδιά να πιστεύουν στον εαυτό τους, να αξιοποιούν τις πηγές στήριξης, και να σκέφτονται αισιόδοξα για το μέλλον.

Λαμβάνοντας όλα τα παραπάνω υπόψιν, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη δική μας ψυχική ανθεκτικότητα, γονέων και εκπαιδευτικών. Η αυτοφροντίδα είναι εξίσου σημαντική, δίνοντας χώρο και χρόνο στον εαυτό μας για έκφραση συναισθημάτων και αναζήτηση βοήθειας, όταν τη χρειαστούμε. Αναγνωρίζουμε τη δυσκολία της διαρκούς προσαρμογής σε νέα δεδομένα και το γεγονός πως κι εμείς, όπως και τα παιδιά, χρειαζόμαστε χρόνο.

Τα παιδιά είναι πιθανό λόγω των καταστάσεων να παρουσιάσουν συμπεριφορές,  όπως εντάσεις, εκρήξεις θυμού, απόσυρση, απομόνωση, αποδιοργάνωση, προκλητική συμπεριφορά, στρες, αύξηση των συγκρούσεων. Εντούτοις, τέτοιου είδους συμπεριφορές είναι σχετικά αναμενόμενες λόγω της πρωτόγνωρης συνθήκης που βιώνουμε. Σε περίπτωση που αυτές οι συμπεριφορές επιμένουν, χρειάζεται να είμαστε σε θέση να ζητήσουμε βοήθεια από ειδικούς ψυχικής υγείας.

Είμαι στη διάθεσή σας για περαιτέρω διευκρινίσεις και επικοινωνία.

Ρογδάκη Χριστίνα

Ψυχολόγος

crogdaki@sch.gr